Frank Ghery ve Tasarım Öyküsü

1929 yılında Kanada‟nın Toronto kentinde dünyaya gelmiştir. Onun erken dönem gelişiminde annesi ve büyük annesinin rolü büyüktür. Büyük anne ve babası, annesi dört yaşlarındayken Polonya‟dan göç edip Toronto‟ya yerleşmişler ama geleneklerini devam ettirmişlerdir. Hatta dedesi sinagogun başkanı olmuştur.

Böylece Gehry evde güçlü bir Polonya ve Yahudilik etkisiyle büyümüştür. Ancak, yirmili yaşlarında Goldenberg olan aile soyadını da Gehry ile değiştirmiştir. Ghery küçük yaşlarda dedesinin yapı malzemeleri satan dükkanında çalışarak orada malzemelerin doğasıyla tanışmıştır. Hayatında bu ve buna benzer eğilimlerle kendini geliştirmiştir. Lisans eğitimini güney Kaliforniya üniversitesinde tamamlamıştır. İlk danışmanı seramik bölümü profesörü “Glen Lukens” olmuştur. Ghery de olan tasarım potansiyelini fark eden “Lukens” öğrencisinin mimarlık bölümü okuması için önerilerde bulunmuş ve Ghery mimarlık okuluna kabul edilmiştir. Okulda mimarlığın yanı sıra müzik, edebiyat ve grafikle de ilgilenmiştir. Okulun son söneminde “Victor Gruen”’in şirketinde çalışmaya başlamıştır. “Victor Gruen” iyi bir şehir plancısı olduğundan Ghery ondan etkilenmiştir.

Şehir planlamasına olan ilgisini “Victor Gruen”’in teşvikiyle yüksek lisans yapmak istemiş, özel öğrenci olarak Harvard’da derslere katılmıştır. Burada “Joseph Hudnut” ile tanışmış ve onunla birlikte Avrupalı modernistleri tanıma özellikle Le Corbusier’i fırsatı yakalamıştır. Hudnut’un mimarlık tarihi düşüncelerinin etkisiyle bir süre Avrupa’da yaşamaya karar vermiştir.1961’de karısı Anita ve iki kızı ile beraber Paris’e taşınmış ve Andre Remondet‟in ofisinde bir yılı aşkın çalışmıştır. Bu sayede bir yandan da Avrupa mimarisini keşfetme fırsatı bulmuştur. Le Corbusier’in La Tourette manastırına ve Ronchamp Şapeli‟ne hac ziyaretleri yapmış, Balthasar Neumann‟ın Alman Barok üsluptaki yapılarını görme şansı bulmuştur.

1962 yılında Avrupa’dan dönerek kendi işini yapmaya başlamıştır. 1960, 1970 ve 1980 yılları boyunca Gehry‟nin hayat deneyimleri ile çalışmalarının çerçevesi değişmiş ve şekillenmiştir. 1966 yılında egoların çatışması denilebilecek bir sebepten dolayı ilk evliliğini noktalamıştır. On yıl sonra onun mesleğine de ilgi duyan Berta İsabel Aguilera ile evlenmiş ve bu evliliğinden de iki erkek çocuğu olmuştur.

1970 yıllarında psikolog arkadaşı Milton Wexler’e düzenli olarak gitmeye başlamıştır ve o dönemdeki durumunu “benim dünyam çok iyi işlemiyordu” sözleri ile açıklamıştır. Wexler‟in hastalarının çoğu ressam, heykel sanatçısı, yazar, aktör ve diğer yaratıcı sanatlarla ilgilenen insanlardır. Bu seanslar sayesinde Gehry bu sanatçılarla onların arkadaşları ve sponsorlarıyla tanışma imkânı bulmuştur. Bundan sonraki on yıl boyunca çoğunlukla modernist ölçütlerle tasarımlar yapmıştır. 1970 yıllarında artık yavaş yavaş, mimarlık tarihinin ifadeci referanslarını ve mimarlık, resim, heykel ilişkilerini daha bilinçli olarak keşfetmeye başlamıştır.

Frank Ghery’nin Tasarlama Sürecine Yaklaşımı

Frank Ghery’nin eserleri incelendiğinde teknolojiden fazlasıyla yararlandığı görülmektedir. Çevreyle uyumlu ve sosyal yapının düşünüldüğü tasarımlar gerçekleşmiştir. Eserlerinde strüktür oldukça ön plandadır. Strüktür onun için bir tasarım elemandır.

Frank Ghery tasarım serüveninin ilk aşamalarında dekonstrüktivist bir yaklaşım içerisindedir. Farklı malzemeleri ve kütleleri bir araya getirmesi bunun en önemli göstergesidir. Fakat Ghery kendisinin dekonstrüktivist bir yaklaşım içerisinde olduğunu düşünmemektedir. Tasarımlarının çeşitli formlar içermesi ve mekanları fonksiyonlarına göre ayırması bu düşüncesine bir örnektir.

Ghery tasarımlarında hep kendi özgünlüğünü korumuş ve kullanmıştır. Tasarımlarında elinde bulunan verileri işlerken tekrardan veya sistematik bir düzenden kaçınmış kendine özgü farklı stiller oluşturmuştur. Elinde bulunan verileri bütüncül bir bakış açısıyla ele alarak ilerlemiştir. Tasarımlarında heykelsi ve geometrik şekiller oldukça fazladır. Eserlerinde durağan görünen bir bölüm bir anda farklı biçimlere dönüşerek kullanıcı için heyecanlı bir görsel ve grafik anlatıma dönüşmektedir. Ghery için tasarlanan mekanlar yapılar bulunduğu bölgenin dokusuna ve karakterine aitse biçimsel olarak çözülmüş demektir.

Antalya İç Mimarlık